by fart » Tue 03. Nov 2009 13:23
Tek það fram að ég er ekki hagfræðingur en ég fullyrði að sú stefna sem seðlabankinn tók drap okkur endanlega.
1. Back in the day þegar ég keypti mína fyrstu íbúð gat ég fengið hluta lánaðan frá Íbúðalánasjóði á 5.5% og restina þurfti ég að fá hjá bankanum á 8% (c.a.). Það þýddi að greiðslugeta mín var ákveðið mikið af höfuðstól x meðalvextirnir.
2. svo komu bankarnir inn á markaðinn og buðu allt að 80-90% á 4.15%. Við það fór verð á fasteignum upp og þ.a.l. verðbólgan, en Ísland er eitt af fáum löndum í heiminum sem er með fasteignaverð inni í slíkum útreikningum. þá fór seðlabanki að hækka vexti til að sporna við verðbólgu. En var í raun verðbólga? Ég vill meina ekki. Af hverju, jú þegar ég kaupi hús/íbúð, þá skipti ekki höfuðmáli hvert verðið er, þ.a. ásett verð, heldur skiptir máli fyrir mig (og aðra) hvað það kostar að fjármagna dótið því ekki staðgreiði ég. Ef íbúð kostar x við 7% meðalvexti borga ég Y á mánuði, ef íbúðin kostar síðan X + X en meðalvextir eru 4,15% hefur mánaðarleg afborgun nánst ekkert hækkað, þar sem þú ert að borga næstum helmingi lægri vexti af helmingi hærri upphæð, og hefur þá fasteignaverð hækkað? nei, því að fjármögnunarkostnaður hefur farið niður. Þess vegna var rangt að hafa "fasteignaverð" inni í vísitölunni, réttara hefði verið að hafa kostnað á hvern fjármagnaðan fermeter eða fjármögnunarkostnað x húsnæðisverð, það gleymdist alveg að taka inn í myndina að það var miklu hagstæðari fjármögnun í boði, og á endanum er það það sem skiptir máli fyrir bróðurpart Íslendinga.
3. þegar Danakrísan kom fékk ríkisstjórnin og seðlabanki dauðafæri til að slá á þennsluna, leyfa krónunni að falla aðeins, nei líklega hentaði það ekki því að það yrði óvinsælt og stutt í kostningar. Í stað þess hækkaði seðlabanki vexti til að halda krónunni sterkri og koma í veg fyrir frekari skuldsetningu í krónum. Hverjar voru svo afleiðingarnar af því jú:
a. Íslendingar urðu "of efnaðir" útaf ofursterkri krónu, gátu farið til útlanda eins og milljónerar,
b. flutt inn bíla og TV's í massavís,
c. svo þegar átti að stækka við sig fyrir alvöru var það gert í erlendri mynt því að íslenskir vextir voru ekki hvítum manni bjóðandi, auk þess sem að krónan var alltaf að styrkjast.
Afleiðingarnar? þarf einhver að spyrja af því.
Hérna er síðan ekkert farið út í hlut bankanna og hvað varð þeim að falli, en það má hinsvegar segja að þeir gagnrýndu seðlabankann fyrir að vera of lítill. Það er dálítið eins og einhver sem bætir á sig 40kg á einu ári og fer að saka fötin sín um að minnka/eða stækka ekki með sér. Auðvitað hefðu bankarnir átt að fá sér ný föt (flytja sig úr landi og undir verndarvæng stærri seðlabanka) nú eða fara í megrun.
/rant
E36 M3GTtt
hvernig gat þetta gerst..
