Krónan ...

[Zyklus]

Ég held ég sé bara nokkuð sammála þér þarna Zyklus. En það vantar einn hlekk í keðjuna samt (eins og ég skil þetta), að þegar þessir krónubréfaeigendur fá krónuna sína inn á bankareikning á Íslandi, hvað gera þeir þá ef SÍ kaupir ekki krónuna af þeim? Varla fara þeir að flytja ISK yfir á erlenda reikninga og svo reyna að fá erlenda banka til að kaupa hana af sér þar? Þeir gætu ekki leyst neitt út ef SÍ notar ekki gjaldeyrisforðann til að kaupa krónur af þeim sem vilja selja þær.

Ef ég ætti krónubréf og stæði frammi fyrir þessu vali, að þá væri það komið langt yfir þann ákvarðanaþröskuld að ég myndi ekki leysa út mín bréf til þess að flýta þeim yfir tjörnina. Það er bara of mikið tap, og það sem fer upp kemur einhverntímann aftur niður (GVT).



Þetta sýnir manni soldið í nýju ljósi akkúrat hvað myndi gerast ef hagkerfi bandaríkjanna færi í fokk og allir sem eiga bonds frá bandarísku ríkisstjórninni ætluðu að fara með sitt fjármagn þaðan.

Það að SÍ myndi ekki nota gjaldeyrisforðann til þess að kaupa krónur þýddi auðvitað það að framboð á gjaldeyri væri minna og þrýstingur á krónuna yrði tímabundið mjög mikill. En hins vegar er það þannig að SÍ er ekki eini aðilinn sem á gjaldeyri. Það eru mörg fyrirtæki, einstaklingar og aðrir aðilar sem eiga gjaldeyri og ef erlendir fjárfestar vilja forða sér frá Íslandi hvað sem það kostar þá einfaldlega þyrfti gengi krónunnar að falla það mikið að framboð á gjaldeyri frá einstaklingum, fyrirtækjum og öðrum væri nægjanlegt til að anna eftirspurninni, þetta er einfaldlega bara lögmálið um framboð og eftirspurn.
Varðandi þá spurningu hvort að erlendir krónubréfaeigendur væru tilbúnir að taka á sig svona mikið tap þá er vert að athuga það að eigendur skuldabréfa gömlu bankanna fengu nánast ekkert fyrir sín bréf þannig að ég held að erlendir fjárfestar séu bara ánægðir ef þeir fá eitthvað fyrir bréfin sín.
Það að láta krónuna fljóta (það að gjaldeyrir fljóti þýðir einfaldlega það að verð hans ræðst af viðskiptum á frjálsum markaði) myndi líklegast valda mikilli lækkun á krónunni til að byrja með en þegar búið er að hreinsa kerfið af krónubréfunum þá er fátt sem ætti að valda enn frekar lækkun á krónunni. Og ef að krónan yrði sett á flot með meðfylgjandi hruni þá væri mun auðveldara fyrir SÍ að koma styrkari fótum undir krónuna og það yrði mun minni áhætta fyrir SÍ að kaupa krónur þegar búið væri að hreinsa kerfið af erlendum krónubréfum.

Annars virðast ekki vera nein takmörk á ruglinu sem kemur frá SÍ.
Þetta er tekið af heimasíðu SÍ (http://sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1984):

Sp.: Geta útlendingar fjárfest hér á landi?

Sv.: Fjárfesting í verðbréfum, hlutdeildarskírteinum verðbréfa- og fjárfestingarsjóða, peningamarkaðsskjölum eða öðrum framseljanlegum fjármálagerningum, sem felur í sér hreyfingu fjármagns til landsins er óheimil.

Nú eru ekki björtustu perurnar í stjórn SÍ en þetta er svona óendanlega vitlaust að ég bara hreinlega átta mig ekki á því hvað þessum mönnum gengur til.

Einnig skildist mér á fréttum undanfarið að þessi lög væru unnin í samráði við IMF en núna kemur Ingibjörg fram á fundi og segir að IMF muni ekki veita frekari lán nema þessum höftum verði aflétt.
Hringlandahátturinn og ruglið sem viðgengst í stjórnkerfinu er orðið svo mikið að stundum mætti halda að við séum öll þátttakendur í Spaugstofunni.
Ljósið í myrkrinu er að handritshöfundar skaupsins eiga ekki að geta klúðrað því, nægur er efniviðurinn.

[Eggert]

Já, ég var einmitt búinn að sjá þetta með hömlurnar sem voru settar á að koma með pening inn í landið... þetta er alveg absúrd.

En er það ekki markmiðið hjá SÍ að missa ekki krónuna í hyldýpið svo að verðbólgan fari ekki uppúr öllu valdi, og þar af leiðandi lán landans? Er ekki ástæðan fyrir þessum mjög svo furðulega ákvörðunum hjá SÍ undanfarið einfaldlega sú að þetta er líklegri til að vera ódýrari kosturinn?

En svo er reyndar annað að ef þeim fjárfestum sem hér eiga pening yrði leyft að taka sinn pening í burtu núna, þá yrði það á spottprís fyrir okkur á mjög veikri krónu í dag, heldur en eftir X mörg ár þegar krónan er sterkari. Þetta er bara plástur sem þarf að rífa.

[Zyklus]

Já, ég var einmitt búinn að sjá þetta með hömlurnar sem voru settar á að koma með pening inn í landið... þetta er alveg absúrd.

En er það ekki markmiðið hjá SÍ að missa ekki krónuna í hyldýpið svo að verðbólgan fari ekki uppúr öllu valdi, og þar af leiðandi lán landans? Er ekki ástæðan fyrir þessum mjög svo furðulega ákvörðunum hjá SÍ undanfarið einfaldlega sú að þetta er líklegri til að vera ódýrari kosturinn?

En svo er reyndar annað að ef þeim fjárfestum sem hér eiga pening yrði leyft að taka sinn pening í burtu núna, þá yrði það á spottprís fyrir okkur á mjög veikri krónu í dag, heldur en eftir X mörg ár þegar krónan er sterkari. Þetta er bara plástur sem þarf að rífa.

Það er auðvitað endalaust hægt að deila um hver sé rétta leiðin. Ég var að benda á aðra leið sem hefur sína kosti og galla en hvor leiðin er svo betri er kannski erfitt að segja til um. Maður vonar auðvitað að leið SÍ sé sú rétta þó maður hafi ákveðnar efasemdir.

Það er alveg rétt hjá þér að ef farin væri sú leið að láta gengið fljóta þá yrði verulegt gengisfall fyrst um sinn meðan að erlendir aðilar eru að forða sér með sitt fé. Gengisfall þýðir auðvitað aukin verðbólga með tilheyrandi vandkvæðum (hækkun lána o.s.frv.) en þessi mikla gengislækkun ætti að vera tímabundin og SÍ gæti jafnvel keypt krónur þegar búið væri að hreinsa kerfið af krónubréfunum og þannig flýtt enn frekar fyrir því að gengi krónunnar kæmist á eðlilegan stað. Því þegar búið er að afgreiða þessi erlendu krónubréf þá er nú fátt sem ætti að þrýsta krónunni enn lengra niður.
En aðalkosturinn við þessa leið er sá að þá eru það erlendir krónubréfaeigendur sem eru að taka á sig mesta tapið þar sem þeir fengju svo lítinn gjaldeyri fyrir krónurnar sínar. Verðbólguskotið í kjölfar gengisfallsins yrði bara tímabundið. Aðalvandamálið svona í fljótu bragði séð er hvernig höndla ætti verðtryggðu lánin þar sem að fyrirséð er að þau myndu hækka umtalsvert. Erlendu lánin myndu hins vegar lækka aftur eftir því sem krónan braggaðist. En þar sem það eru nánast engar líkur á verðhjöðnun þá myndu þeir sem skulda verðtryggð lán standa uppi með miklar hækkanir á lánunum. Það þyrfti einhvern veginn að leysa úr því.
Auk þess er það þannig að við getum ekki verið með gjaldeyrishömlur hér í lengri tíma og því erum við í raun bara að fresta því að þessir peningar fari út úr landinu. Við getum ekki endalaust haldið erlendu fjármagni í gíslingu. Er ekki bara betra að taka skellinn strax í stað þess að fresta honum?
Það á að endurskoða gjaldeyrislögin í mars, kannski verður höftunum aflétt þá. Þá fáum við bara gengisfallið í mars í stað þess að fá það núna.
Og svo gæti jafnvel verið að ástandið á erlendum fjármálamörkuðum yrði enn verra þá en nú og áhættufælni enn meiri og þar með aðstæður til að fleyta krónunni enn verri.
Þannig að ef ekki eiga að vera hér gjaldeyrishömlur í fleiri ár heldur eigi þær bara að vera í gildi í nokkra mánuði þá er bara verið að fresta gengisfallinu um nokkra mánuði.

[bebecar]

Maður má ekki fara í burtu í nokkra daga og þá vellur bara ný steypa upp úr kerfinu og svo þarf maður lesa og reyna að finna út úr þessu á eigin vegum.

Er þetta virkilega svona að ekki sé hægt að flytja erlendan gjaldeyri til landsins með fjárfestingum

Það er varla að maður trúi því hreinlega!

[grettir]

[...]Gengisfall þýðir auðvitað aukin verðbólga með tilheyrandi vandkvæðum (hækkun lána o.s.frv.) en þessi mikla gengislækkun ætti að vera tímabundin og SÍ gæti jafnvel keypt krónur þegar búið væri að hreinsa kerfið af krónubréfunum og þannig flýtt enn frekar fyrir því að gengi krónunnar kæmist á eðlilegan stað. Því þegar búið er að afgreiða þessi erlendu krónubréf þá er nú fátt sem ætti að þrýsta krónunni enn lengra niður.
En aðalkosturinn við þessa leið er sá að þá eru það erlendir krónubréfaeigendur sem eru að taka á sig mesta tapið þar sem þeir fengju svo lítinn gjaldeyri fyrir krónurnar sínar. Verðbólguskotið í kjölfar gengisfallsins yrði bara tímabundið. Aðalvandamálið svona í fljótu bragði séð er hvernig höndla ætti verðtryggðu lánin þar sem að fyrirséð er að þau myndu hækka umtalsvert.[...]

Það er auðvitað fáránlegt að skuldari taki á sig alla áhættu á meðan ástandið er svona.
Það er einfalt mál að setja lög sem setja þak á verðtrygginguna á meðan stöðuleika yrði náð.

Ég tók til dæmis 15.7 milljónir að láni snemma árið 2006. Í dag er lánið í tæpum 20 milljónum og hækkar um 170 þúsund á mánuði!

Í umræðunni hefur alltaf verið talað um hversu mikil áhætta fylgir erlendu lánunum, en þetta helst allt í hendur. Um leið og krónan fellur, eykst verðbólga og verðbætur smyrjast á íslensku lánin. Þeir sem eru með lán í erlendu fá aðstoð, frystingu og ég veit ekki hvað.
Svo styrkist krónan (vonandi) og höfuðstóllinn lækkar á erlendu lánunum en þeir sem ákváðu að taka ekki áhættu með þak yfir höfuðið sitja í endalausri súpu af afborgunum verðbóta.
Hver tekur áhættu spyr ég?

Lífeyrissjóðirnir kvarta og kveina um að það megi ekki afnema þetta, því þá skerðist lífeyrir vegna veikingar krónu. Á meðan eru þessir sömu sjóðir að tapa milljörðum á áhættufjárfestingum og gengishruni.

Hverjir borga það? Jú, þeir sem vildu hafa allt sitt á þurru og tóku íslenskt lán.

Við þurfum að byrja upp á nýtt. Nýja stjórn, nýtt kosningakerfi, nýja peningastjórn og síðast en ekki síst - nýtt fólk. Þetta lið sem stjórnar núna er búið að sýna það og sanna að það hefur enga burði til að stjórna þegar það er ekki bullandi hagsæld úti í heimi sem hægt er að nýta sér hér heima.

Vá hvað það var gott að blása aðeins...

[Einarsss]

[...]Gengisfall þýðir auðvitað aukin verðbólga með tilheyrandi vandkvæðum (hækkun lána o.s.frv.) en þessi mikla gengislækkun ætti að vera tímabundin og SÍ gæti jafnvel keypt krónur þegar búið væri að hreinsa kerfið af krónubréfunum og þannig flýtt enn frekar fyrir því að gengi krónunnar kæmist á eðlilegan stað. Því þegar búið er að afgreiða þessi erlendu krónubréf þá er nú fátt sem ætti að þrýsta krónunni enn lengra niður.
En aðalkosturinn við þessa leið er sá að þá eru það erlendir krónubréfaeigendur sem eru að taka á sig mesta tapið þar sem þeir fengju svo lítinn gjaldeyri fyrir krónurnar sínar. Verðbólguskotið í kjölfar gengisfallsins yrði bara tímabundið. Aðalvandamálið svona í fljótu bragði séð er hvernig höndla ætti verðtryggðu lánin þar sem að fyrirséð er að þau myndu hækka umtalsvert.[...]

Það er auðvitað fáránlegt að skuldari taki á sig alla áhættu á meðan ástandið er svona.
Það er einfalt mál að setja lög sem setja þak á verðtrygginguna á meðan stöðuleika yrði náð.

Ég tók til dæmis 15.7 milljónir að láni snemma árið 2006. Í dag er lánið í tæpum 20 milljónum og hækkar um 170 þúsund á mánuði!

Í umræðunni hefur alltaf verið talað um hversu mikil áhætta fylgir erlendu lánunum, en þetta helst allt í hendur. Um leið og krónan fellur, eykst verðbólga og verðbætur smyrjast á íslensku lánin. Þeir sem eru með lán í erlendu fá aðstoð, frystingu og ég veit ekki hvað.
Svo styrkist krónan (vonandi) og höfuðstóllinn lækkar á erlendu lánunum en þeir sem ákváðu að taka ekki áhættu með þak yfir höfuðið sitja í endalausri súpu af afborgunum verðbóta.
Hver tekur áhættu spyr ég?

Lífeyrissjóðirnir kvarta og kveina um að það megi ekki afnema þetta, því þá skerðist lífeyrir vegna veikingar krónu. Á meðan eru þessir sömu sjóðir að tapa milljörðum á áhættufjárfestingum og gengishruni.

Hverjir borga það? Jú, þeir sem vildu hafa allt sitt á þurru og tóku íslenskt lán.

Við þurfum að byrja upp á nýtt. Nýja stjórn, nýtt kosningakerfi, nýja peningastjórn og síðast en ekki síst - nýtt fólk. Þetta lið sem stjórnar núna er búið að sýna það og sanna að það hefur enga burði til að stjórna þegar það er ekki bullandi hagsæld úti í heimi sem hægt er að nýta sér hér heima.

Vá hvað það var gott að blása aðeins...

word!

altaf gaman að sjá höfuðstól íbúðalánsins manns hækka um 180-200k á mánuði á meðan maður borgar um 30k niður af höfuðstólnum + vexti!

Hvernig getur svona system eiginlega gengið upp. Með þessu áframhaldi fer maður á hausinn bara af því að maður dirfðist að taka lán fyrir eiginhúsnæði með verðtryggingu.

Ég er t.d búinn að tapa 3 milljónum eða meira, bara á einu ári af því ég er með húsnæðislán ... fyrir utan að fasteignaverð er að falla.

[grettir]

En bara svo það sé á hreinu, þá var ég ekki að beina þessum blæstri gegn þér Zyklus, heldur kvótaði bara í þig vegna umræðunnar um hvernig gengishrun hefur áhrif á verðbólgu og verðbætur

[bebecar]

Í ljósi alls sem er í gangi núna þá finnst manni líka meira en lítið undarlegt að engin stjórnmálaflokkur skuli halda því á lofti að nú verði hreinlega að afnema verðtrygginguna og það varanlega.

Maður spyr sig, hagsmuna hverra er verið að gæta?

Persónulega vil ég heldur að inneign mín í lífeyrissjóðinum brenni upp en ævistarfið mitt og lífssparnaður sem ég ætti einmitt að hafa besta stjórn á sjálfur.

Tek reyndar fram að ég er ekki að fara neitt illa út úr þessu enda með lítið húsnæðislán frá snemma árs 2004.

En þetta er bara rosaleg eignaupptaka hjá fólki þessi verðtrygging. Það má vel vera að hægt sé að færa rök fyrir því að hún sé ódýrari fyrir fólkið eins og einhverjir hagfræðingar hafa sagt. En hvernig á fólk að geta skipulagt framtíð sína með svona vítistól í kerfinu? Það er ekki hægt að gera neinar framtíðar áætlanir, hvorki í heimilsrekstri, almennum fjárfestingum eða fyrirtækjarekstri.

Það veitir eiginlega ekkert af því að minna á 72. grein í stjórnarskránni:

72. gr. [Eignarrétturinn er friðhelgur. Engan má skylda til að láta af hendi eign sína nema almenningsþörf krefji. Þarf til þess lagafyrirmæli og komi fullt verð fyrir.

Það er nokkuð ljóst að þetta er það sem verðtryggingin gerir við núverandi aðstæður og eins má öllum vera ljóst að ekki kemur fullt verð fyrir!

[zazou]

Ég er ekki búinn að plægja í gegnum ritgerðirnar sem komið hafa á eftir barnamyndunum, má vera að þessi punktur hafi komið fram, en...

...
Er þetta virkilega svona að ekki sé hægt að flytja erlendan gjaldeyri til landsins með fjárfestingum

Það er varla að maður trúi því hreinlega!

Ég skil þetta sem vörn gegn því að erlendir aðilar komi hingað og kaupi draslið upp á brunaútsölu. Hrægammar hefðu þannig beinlínis hag af því að veikja krónuna enn meir.
Vissulega harkalegt fyrir fyrirtæki eins og CCP.

[thisman]

Ég er ekki búinn að plægja í gegnum ritgerðirnar sem komið hafa á eftir barnamyndunum, má vera að þessi punktur hafi komið fram, en...

...
Er þetta virkilega svona að ekki sé hægt að flytja erlendan gjaldeyri til landsins með fjárfestingum

Það er varla að maður trúi því hreinlega!

Ég skil þetta sem vörn gegn því að erlendir aðilar komi hingað og kaupi draslið upp á brunaútsölu. Hrægammar hefðu þannig beinlínis hag af því að veikja krónuna enn meir.
Vissulega harkalegt fyrir fyrirtæki eins og CCP.

Maður er ekki búinn að liggja nógu vel yfir þessum nýju lögum en mér hefur þó sýnst sem svo að þeir séu tilbúnir í undanþágur meðan þetta öryggisnet hangir uppi þannig fyrirtæki eins og CCP fari nú ekki á hliðina. Verðum að muna að þeir sem standa að þessum breytingum gera það í góðri trú og ég neita nú að trúa því að þeir hafi ekkert fyrir sér í þessu. Var þetta ekki samþykkt af öllum flokkum annars?

Gagnvart þeim pælingum að afnema verðtrygginguna þá væri hinn valkosturinn breytilegir vextir, ekki satt? Með því þá værum við að treysta þessum ágætu bönkum til að ákveða sjálfir hvaða vexti við værum með á lánunum okkar og ég sé bara engan veginn hvað er svona brilliant við það því meðan krónan er í þessu hrapi og verðbólgan er svona há þá væri nettó niðurstaða alveg sú sama og jafnvel verri. Held stundum að fólk haldi að það sé bara hægt að afnema verðtrygginguna og gera ekkert í staðinn og þannig bjargist þetta allt. Verðtryggingin sjálf er ekki vandamálið heldur sú staðreynd að gjaldmiðillinn okkar er hálf verðlaus þessa dagana. Heimili landsins færu hraðar á hausinn með breytilegum vöxtum heldur en verðtryggingu því verðtryggingin er meira seigfljótandi.

Eina vörnin gegn því væri hreinlega ef verðtryggingin yrði aftengd eða fest í einhverri "skynsamlegri" viðmiðunartölu en slíkar æfingar myndu kosta þjóðarbúið hundruði milljarða og þá peninga eigum við einfaldlega ekki! Við verðum því bara að bíta í það súra epli að í bili þá er krónan lítils virði og þegar við förum að ná að vinna okkur upp úr því þá getum við átt von á hægu launaskriði sem á endanum nær einhverju jafnvægi.

Það er bara ekki til nein töfralausn sem kemur þessu öllu í sama horf og það var því ástandið áður var bara fáránlegt. Því fyrr sem við áttum okkur á því og förum að hegða okkur til samræmis við breyttar aðstæður, því betra.

[bebecar]

Krónan er náttúrulega bara ónýt vegna ofprentunar á peningum, það hefði líka getað gerst með aðra gjaldmiðla og svipað er mögulega að gerast með dollara á næstunni.

Það eru engar töfralausnir til, en aðal vandamálið eru allar þessar bólur sem hafa verið búnar til, fasteignabóla, hlutabréfabóla o.s.frv. Það verður að brenna þeim umfram peningum sem eru í umferð, sam hafa í rauninni ekkert virði á bakvið sig, og það er vandséð hvernig það er hægt með verðtryggingu því hún bætir alltaf í pottinn með hækkandi verðbólgu.

Manni finnst eðlilegast að Ísland færist nær þjóðfélögunum í kringum okkur sem komast ágætlega af án verðtryggingar. Hér hefur maður val um fasta vexti eða breytilega og getur skipulagt til lengri tíma en 2-3 ára í senn.

Varðandi reglur seðlabankans sem varnir gegn því að landið verði hreinlega ryksugað upp, þá er náttúrulega líklegast að það hafi verið það sem vakti fyrir yfirvöldum með reglunum. En, þetta virkar ansi "drastískt" - það er allavega vandséð að erlendir fjárfestar geti gert meiri usla á Íslandi en hinir íslensku.

En... good intentions vonar maður.

[grettir]

[...]Eina vörnin gegn því væri hreinlega ef verðtryggingin yrði aftengd eða fest í einhverri "skynsamlegri" viðmiðunartölu en slíkar æfingar myndu kosta þjóðarbúið hundruði milljarða og þá peninga eigum við einfaldlega ekki! Við verðum því bara að bíta í það súra epli að í bili þá er krónan lítils virði og þegar við förum að ná að vinna okkur upp úr því þá getum við átt von á hægu launaskriði sem á endanum nær einhverju jafnvægi.

Það er bara ekki til nein töfralausn sem kemur þessu öllu í sama horf og það var því ástandið áður var bara fáránlegt. Því fyrr sem við áttum okkur á því og förum að hegða okkur til samræmis við breyttar aðstæður, því betra.

Ég verð nú að viðurkenna að ég er alls ekki með á hreinu hvernig þessar peningamaskínur virka og því meira sem ég les, því minna skil ég

Hvernig kostar það þjóðarbúið hundruði milljarða að afnema verðtryggingu? Þarf þjóðarbúið að leggja þessa peninga út? Hver tekur við þeim og af hverju þurfa heimilin að borga þá?

Eins og er, þá er þessi vísitala byggð á neyslu þjóðarinnar frá 2004-2006 (skv. hagstofunni) og samdráttur í neyslu þjóðarinnar núna er ekkert að skila sér í lægri verðbólgu, svo það er hálf tilgangslaust að fara að haga sér eitthvað skynsamlega á meðan kerfið sem við búum við er meingallað, þó að vissulega skili það sér á endanum að vera skynsamur.

Dæmi um 15.9 milljóna lán af reiknivél Landsbankans og 15% verðbólgu:
Andvirði 15.499.700 kr
Lánstími 40 ár og 3 mánuðir
Heildarlántökukostnaður 1.125.186.209 kr.

Ég skil heldur ekki alveg afhverju lífeyrissjóðirnir þurfa að hafa þetta verðtryggt. Á hverjum tíma eru alltaf fleiri vinnandi menn að skila í sjóðina heldur en þeir sem taka út. Vinnandi mannafli ætti alltaf að geta staðið undir ellilífeyrisþegum með sínum greiðslum sem eru þá á núverandi gildi krónu.

[thisman]

[...]Eina vörnin gegn því væri hreinlega ef verðtryggingin yrði aftengd eða fest í einhverri "skynsamlegri" viðmiðunartölu en slíkar æfingar myndu kosta þjóðarbúið hundruði milljarða og þá peninga eigum við einfaldlega ekki! Við verðum því bara að bíta í það súra epli að í bili þá er krónan lítils virði og þegar við förum að ná að vinna okkur upp úr því þá getum við átt von á hægu launaskriði sem á endanum nær einhverju jafnvægi.

Það er bara ekki til nein töfralausn sem kemur þessu öllu í sama horf og það var því ástandið áður var bara fáránlegt. Því fyrr sem við áttum okkur á því og förum að hegða okkur til samræmis við breyttar aðstæður, því betra.

Ég verð nú að viðurkenna að ég er alls ekki með á hreinu hvernig þessar peningamaskínur virka og því meira sem ég les, því minna skil ég

Hvernig kostar það þjóðarbúið hundruði milljarða að afnema verðtryggingu? Þarf þjóðarbúið að leggja þessa peninga út? Hver tekur við þeim og af hverju þurfa heimilin að borga þá?

Eins og er, þá er þessi vísitala byggð á neyslu þjóðarinnar frá 2004-2006 (skv. hagstofunni) og samdráttur í neyslu þjóðarinnar núna er ekkert að skila sér í lægri verðbólgu, svo það er hálf tilgangslaust að fara að haga sér eitthvað skynsamlega á meðan kerfið sem við búum við er meingallað, þó að vissulega skili það sér á endanum að vera skynsamur.

Dæmi um 15.9 milljóna lán af reiknivél Landsbankans og 15% verðbólgu:
Andvirði 15.499.700 kr
Lánstími 40 ár og 3 mánuðir
Heildarlántökukostnaður 1.125.186.209 kr.

Ég skil heldur ekki alveg afhverju lífeyrissjóðirnir þurfa að hafa þetta verðtryggt. Á hverjum tíma eru alltaf fleiri vinnandi menn að skila í sjóðina heldur en þeir sem taka út. Vinnandi mannafli ætti alltaf að geta staðið undir ellilífeyrisþegum með sínum greiðslum sem eru þá á núverandi gildi krónu.

Ég er nú reyndar ekki hissa á að þú skiljir minna því meira sem þú lest því þetta er náttúrlega allt saman ein heljarinnar þvæla.

En til að svara spurningum þínum varðandi verðtryggingarnar og kostnaðinn við að afnema hana þá felast þær í því að öll þessi lán sem við erum að greiða af eru fjármögnuð með öðrum lánum sem ýmist eru tekin erlendis frá eða frá lífeyrissjóðunum.

Dæmi:

1. Ég tek lán upp á kr. 1.000.000,- hjá bankanum.

2. Bankinn fjármagnar lánið með að fá lánaðar EUR 11.000 erlendis frá (miðað við að evran kosti kr. 90,-). Að sjálfsögðu er það ekki gert fyrir hvert lán heldur í stórum bunkum í gegnum svokallaðar "lánalínur" sem hefur mikið verið rætt um. Það er mikill misskilningur að lán í bönkum séu fjármögnuð með innlánum nema að afar litlu leyti.

3. Krónan hrynur, verðbólgan eykst í kjölfarið og gengisvísitalan hækkar. Evran kostar kr. 160,- sem þýðir að lánið sem ég tók kostar bankann ekki kr. 1.000.000,- heldur kr. 1.760.000,- og því þarf hann að rukka þig um þá upphæð og verðtryggingin sér um það en gerir það þó hægt og bítandi.

4. Ef verðtryggingin í þessu dæmi hefði ekki verið til staðar þá hefði bankinn setið uppi með mismuninn upp á kr. 760.000,- og það þyrfti þjóðarbúið að greiða þar sem bankarnir eru jú eign þess. Greiðslan fer þá til aðilanna erlendis sem lánuðu bönkunum. Ef þetta er svo framreiknað á öll lán þá telja upphæðirnar hundruði milljarða hvert einasta ár sem verðtryggingin er afnumin og það er svo fjarri því að við höfum efni á því. Það væri einnig ósanngjarnt fyrir þá aðila sem eru ekki með lán að þurfa að greiða af lánum annarra gegnum sína skatta.

Lífeyrissjóðslán eru svo svipaður pakki nema þá lendir skellurinn á lífeyrissjóðunum. Ber einnig að hafa í huga að inneignir eru einnig verðtryggðar og ef við afnemum verðtryggingu þá munu eignir lífeyrissjóðanna rýrna verulega.

Varðandi dæmið sem þú tekur þá eru tölurnar jú alveg absúrd svona að horfa á en þú gerir líka ráð fyrir gríðarlega hárri verðbólgu í afar langan tíma. Ef þessi verðbólga myndi vera á Íslandi í þetta langan tíma þá værum við náttúrlega löngu farin á hausinn áður en það kæmi til greiðslu á láninu nema að launaskriðið væri svona gríðarlegt og að við værum föst í einhverri hringavitleysu en þá myndi þér ekkert þykja þetta svona há upphæð þegar upp væri staðið. Það sem skiptir náttúrlega aðalmáli er hversu há prósenta fer af launum í greiðslu á svona láni en ekki tölurnar sem slíkar.

Að lokum þá er það þetta með lífeyrissjóðina, þá kom ég inn á það aðeins áðan - en það er einnig ljóst að á hverjum tíma þá eru jú fleiri sem skila inn í lífeyrissjóðina en hver þeirra skilar inn lægri upphæð en hver sá sem tekur út úr þeim. Enn sem komið er þá í heildina eru nægjanlega fáir sem eru að taka út þannig þetta gengur upp. Það verður þó að hafa í huga að meðalaldur Íslendinga eins og annarra vestrænna þjóða er á hraðri uppleið og því eru það hlutfallslega fleiri og fleiri sem eru að taka úr sjóðunum og það stefnir allt í það að innlegg vinnandi hlutans muni verða lægra en það sem tekið er úr honum.

[mattiorn]

Vá hvað lífið yrði léttara ef sami gjaldmiðillinn væri bara útum allan heim

[thisman]

Krónan er náttúrulega bara ónýt vegna ofprentunar á peningum, það hefði líka getað gerst með aðra gjaldmiðla og svipað er mögulega að gerast með dollara á næstunni.

Það eru engar töfralausnir til, en aðal vandamálið eru allar þessar bólur sem hafa verið búnar til, fasteignabóla, hlutabréfabóla o.s.frv. Það verður að brenna þeim umfram peningum sem eru í umferð, sam hafa í rauninni ekkert virði á bakvið sig, og það er vandséð hvernig það er hægt með verðtryggingu því hún bætir alltaf í pottinn með hækkandi verðbólgu.

Manni finnst eðlilegast að Ísland færist nær þjóðfélögunum í kringum okkur sem komast ágætlega af án verðtryggingar. Hér hefur maður val um fasta vexti eða breytilega og getur skipulagt til lengri tíma en 2-3 ára í senn.

Varðandi reglur seðlabankans sem varnir gegn því að landið verði hreinlega ryksugað upp, þá er náttúrulega líklegast að það hafi verið það sem vakti fyrir yfirvöldum með reglunum. En, þetta virkar ansi "drastískt" - það er allavega vandséð að erlendir fjárfestar geti gert meiri usla á Íslandi en hinir íslensku.

En... good intentions vonar maður.

Það er kannski ágætt að taka fram að ég er enginn aðdáandi verðtryggingar og hún er hreint ekki að koma mér vel þessa dagana.

Hinsvegar finnst mér afleitt þegar fólk æpir að það vilji afnema hana án þess að koma með einhverjar þokkalegar leiðir í staðinn og þá á ég nú ekki við þig heldur bara almennt. Það verður allavega að tryggja að allir séu upplýstir með sem bestum hætti.

En allavega - er forvitinn með þennan punkt hjá þér varðandi ofprentun á peningum, hef ekki séð þennan vinkil í umræðunni áður. Áttu þá við að vegna gríðarlegrar eftirspurnar á krónu (vegna hárra vaxta) þá hafi verið prentað og prentað? Ég velti fyrir mér hinni leiðinni, ef það hefðu ekki verið gefnar út svona margar krónur þá hefði gengið rokið miklu lengra upp og þá hefði skellurinn jafnvel orðið enn meiri gagnvart erlendum gjaldmiðlum. Krónan var í það minnsta gríðarlega sterk undir það síðasta þannig ég fæ ekki alveg séð að hún hafi ekki staðið undir þeirri "prentun" sem var í gangi. Hinsvegar myndi það hafa bein lækkunaráhrif að fara núna í peningaframleiðslu eftir að allt er frosið en það er nákvæmlega það sem USA eru að gera.

Ég sé allavega ekki beinu tenginguna við ástandið í dag en væri mjög til í að heyra meira - alltaf að reyna að læra eitthvað nýtt.